Ogrodnictwo to sztuka, a opanowanie technik nawadniania i pompowania to konieczność, by zoptymalizować wzrost roślin.

Ten słownik to niezbędne narzędzie, które pomoże Ci zrozumieć i dokonać właściwego wyboru.

Automatyczne nawadnianie

System automatycznego nawadniania reguluje dostawę wody do terenu lub ogrodu bez udziału człowieka. Stosowany zarówno przez profesjonalistów do nawadniania pól i terenów zielonych, jak i przez osoby prywatne, pozwala oszczędzać wodę i czas pracy.

Nawadnianie powierzchniowe

Nawadnianie powierzchniowe umożliwia podlewanie wszystkich roślin, ręcznie lub automatycznie. Woda jest rozprowadzana w prosty i skuteczny sposób przez naziemny system złożony z węży, zraszaczy stałych, obrotowych lub wahadłowych oraz innych akcesoriów.

Nawadnianie podziemne

System nawadniania podziemnego opiera się na sieci podziemnych rur połączonych z wysuwanymi zraszaczami umieszczonymi na powierzchni. Umieszczone na poziomie gruntu, są niewidoczne, gdy nie pracują, a podczas nawadniania wysuwają się pod wpływem ciśnienia w instalacji.

Zraszacz obrotowy

Zraszacz obrotowy wyposażony jest w kilka poziomych ramion, które obracają się pod wpływem ciśnienia wody i podlewają po okręgu. Średnica gwintu wynosi 1/2″ lub 3/4″ (w projektach przydomowych).

Bar

Bar to jednostka miary ciśnienia odpowiadająca 10⁵ paskalom = 1 kg/cm² = 1 atmosferze.

Dysza

Dysza, czyli otwór, przez który wypływa woda ze zraszacza, określa zasięg, przepływ, odległość i równomierność strumienia.

Rura główna

Rura nawadniająca to przewód doprowadzający wodę do elektrozaworów.

Rura wtórna

Rura wtórna znajduje się za elektrozaworami, które sterują otwieraniem i zamykaniem danej strefy zraszaczy lub nawadniania kropelkowego.

Łącznik żebrowany

Łącznik żebrowany to cylindryczne złącze o różnych kształtach (proste, w kształcie T lub Y), przydatne w sieci węży nawadniających do łączenia elementów i przepływu wody, a także w systemach rurek do nawadniania kropelkowego.

Zawór zwrotny

Zawór zwrotny to element kontrolujący jednokierunkowy przepływ cieczy. Blokuje przepływ, gdy kierunek się odwraca.

Zawór antyodpływowy

Zawór antyodpływowy, montowany pod zraszaczem lub wbudowany w niego, zapobiega opróżnianiu się rury nawadniającej przez zraszacze znajdujące się w najniższych punktach terenu.

Zawór z gwintem szybkozłącznym

Zawór z gwintem szybkozłącznym to przyłącze pozwalające szybko pobrać wodę z sieci podziemnej. Podłączenie giętkiego węża ogrodowego lub zraszacza jest proste i skuteczne.

Obejma nawiertna

Obejma nawiertna to okrągłe złącze pozwalające podłączyć zraszacz do rury.

Kondensator

Kondensator to element elektroniczny złożony z dwóch przewodzących okładek oddzielonych izolatorem, na których gromadzone są przeciwne ładunki elektryczne. Kondensator pompy do nawadniania ułatwia jej rozruch, oddając zgromadzoną energię. To biały cylinder umieszczony przy połączeniach elektrycznych – niezbędny element.

Uderzenie hydrauliczne

Uderzenie hydrauliczne to zjawisko nagłego wzrostu ciśnienia związane z szybkim zamknięciem lub otwarciem zaworu lub pompy. Gwałtowna zmiana prędkości cieczy może w dużych instalacjach doprowadzić do pęknięcia rury.

Zbiornik magazynowy

Zbiornik to duży pojemnik przeznaczony do magazynowania cieczy. Woda deszczowa może być gromadzona w takim zbiorniku.

Przepływ

Przepływ określa ilość wody dostarczanej w jednostce czasu. Wyrażany jest w m3/h lub l/h.

Rozruch pompy (przekaźnik)

Programator, czyli sterownik całego systemu automatycznego nawadniania, wyposażony jest w zegar, który za pomocą impulsu elektrycznego na przekaźnik umożliwia uruchomienie pompy.

Rozruch pompy (wyjście programatora)

Wyjście programatora umożliwia podłączenie zaworu głównego lub systemu rozruchu pompy.

Elektrozawór

To automatyczny zawór sterowany elektrycznie, który zezwala na przepływ wody w obwodzie nawadniania lub go blokuje. Sterowany jest elektromagnesem zwanym solenoidem, połączonym z programatorem przewodem elektrycznym (9 V lub 24 V).

Wody zanieczyszczone

Wody zanieczyszczone to wody zmienione przez działalność człowieka, zawierające dużą ilość zawiesin, włókien lub materiałów stałych (lekki osad, materiały pochodzące z opróżniania szamb, stawów lub oczek wodnych).

Wody czyste

W przeciwieństwie do wody zanieczyszczonej, woda czysta jest z założenia mało zanieczyszczona, bez dodatku substancji szkodliwych.

Woda twarda

Woda twarda to woda, w której wykrywa się jony wapnia i magnezu odpowiedzialne za powstawanie kamienia, w ilości zmiennej w zależności od rodzaju gleby. Twardość wody (TH) jest wskaźnikiem stopnia mineralizacji wody. Odkładanie się kamienia w rurach to główna wynikająca z tego niedogodność.

Filtr samoczyszczący

Filtr samoczyszczący to urządzenie, przez które przepuszcza się wodę w celu usunięcia zawiesin. Dzięki automatycznemu i ciągłemu monitorowaniu filtra systemy nawadniania pozostają sprawne przez długi czas.

Filtracja UV

Filtracja promieniami UV może zniszczyć 99,99% mikroorganizmów, bakterii i wirusów obecnych w wodzie. To zapewne najbardziej opłacalna i skuteczna technologia uzdatniania wody, bez istotnych wad. Źródło światła UV jest zamontowane tak, że woda przepływa przez filtr komorą przepływową. Jest wystawiona na działanie promieni UV o bardzo precyzyjnej długości fali (253,7 nanometra), a filtr niszczy wszystkie mikroorganizmy. Filtracja UV zapewnia bezpieczną wodę pitną, pod warunkiem sprawdzenia jej składu chemicznego.

Wiercenie studni

Wiercenie to zespół technik pozwalających wykonać studnię za pomocą wiertnicy napędzanej silnikiem diesla. Rury z PVC lub żelazne, najczęściej o średnicy 125 mm, wprowadza się w grunt, aby wykonać studnię nawadniającą wyposażoną w pompy głębinowe 4”.

Nawadnianie kropelkowe

System nawadniania kropelkowego pozwala oszczędzać wodę. Dostarcza wodę tam, gdzie jest potrzebna, i tylko w takiej ilości, unikając spływu i parowania. Pozwala też zaoszczędzić czas, a dzięki programatorowi sam zarządza nawadnianiem.

Kroplownik

Kroplownik to akcesorium mniejszego lub większego rozmiaru, które w sposób ciągły dostarcza bardzo małe ilości wody u podstawy rośliny, kropla po kropli.

Wysokość ssania

Wysokość ssania w instalacji pompowej to różnica poziomów mierzona między powierzchnią zbiornika ssącego a osią pompy. Ta wysokość ma decydujący wpływ na moc pompy i nie może przekraczać pewnej wartości ze względu na ryzyko kawitacji.

Wysoka gęstość (HD)

Rury z polietylenu wysokiej gęstości (HD) charakteryzują się dużą wytrzymałością przy dobrej sztywności.

Całkowita wysokość podnoszenia (HMT)

Aby przetransportować ciecz z jednego miejsca do drugiego, pompa musi wytworzyć określone ciśnienie zwane całkowitą wysokością podnoszenia (HMT), które jest sumą geometrycznej wysokości ssania (HGA) i geometrycznej wysokości tłoczenia (HGR). Zależy ono od różnicy poziomów, ciśnienia użytkowego i strat ciśnienia. Wpływa na parametry, rodzaj, cenę i moc pompy.

Zabezpieczenie zimowe

Zabezpieczenie zimowe systemu nawadniania polega na opróżnieniu instalacji hydraulicznej przed okresem mrozów, aby zapobiec pękaniu rur.

Wyłącznik pływakowy

To urządzenie służy do kontrolowania poziomu wody w zbiorniku. W zależności od wykrytego poziomu wody wyłącznik pływakowy steruje włączeniem lub automatycznym zatrzymaniem zespołu pompy napełniającej.

Membrana

W elektrozaworze membrana to gumowa część niezbędna do otwierania lub zamykania przepływu wody.

Mikrozraszacz

Mikrozraszacz to stały dyfuzor stosowany do nawadniania miejscowego, zwykle o przepływie poniżej 150 l/h. Instaluje się go na powierzchni. Jest widoczny i montowany na wbijanym w ziemię trzpieniu.

Montaż elastyczny

Wąż elastyczny łączy zraszacz z obejmą odgałęźną. Składa się z odcinka giętkiego węża i dwóch złączek, co ułatwia ustawienie i wypoziomowanie zraszacza.

MPR (odpowiedni wskaźnik opadów)

Odpowiedni wskaźnik opadów (MPR) służy do obliczenia ilości wody pobieranej w danej strefie – zgodnie z nim system nawadniania stosuje tylko niezbędną ilość wody, co ogranicza marnotrawstwo.

Strata ciśnienia

Strata ciśnienia to spadek ciśnienia wody podczas jej przepływu przez instalację. Wynika z tarcia wody o ściany rur oraz z turbulencji powodowanych przez elementy instalacji.

Pompa ręczna

Pompa ręczna to urządzenie umożliwiające czerpanie wody z głębokości do około dziesięciu metrów.

Pompa naziemna

Pompa naziemna to pompa samozasysająca stosowana do podlewania ogrodów i trawników. Wyposażona jest we wlot zasysający wodę i wylot ją tłoczący, zasysa wodę z głębokości do maksymalnie 7 metrów w pionie.

Pompa tłocząca (podnosząca)

Pompa tłocząca to urządzenie umożliwiające przemieszczenie cieczy z jednego miejsca do drugiego. Za pomocą silnika lub turbiny zasysa np. ścieki do odpływu lub tłoczy czystą wodę do zbiornika.

Pompa głębinowa

Pompa głębinowa jest obowiązkowa przy zasysaniu wody z głębokości powyżej 7 metrów. Stosuje się ją do zasilania zbiorników wody i do nawadniania ogrodów. Dostępne dla wszystkich głębokości i wydajności, wykonane są ze stali nierdzewnej i wymagają minimalnej konserwacji.

Pompa głębinowa do studni wierconej

Pompa głębinowa do studni wierconej składa się z dwóch części: hydraulicznej i silnika. Silnik chłodzi się bez problemu dzięki wodzie krążącej między obudową studni a korpusem silnika. Aby dobrać odpowiedni model pompy do danej instalacji, niezbędna jest znajomość ciśnienia potrzebnego do jej prawidłowego działania (wartość wyrażona w barach).

Pompa głębinowa do studni kopanej

Pompy głębinowe do studni, przeznaczone do studni głębokich powyżej 7 metrów, są całkowicie zanurzone. Mają kształt cylindryczny i muszą być dobrze zamocowane. Ich silnik chłodzony jest wodą. Wyposażone są w kilka wirników odśrodkowych tworzących stopnie, co pozwala na większy wzrost ciśnienia. Zabezpieczenie przed “brakiem wody” zapewnia pływak.

Pompa jednostopniowa

Pompa jednostopniowa ma jeden wirnik i jeden dyfuzor. Stosunkowo głośne, są jednak bardziej wytrzymałe niż pompy wielostopniowe.

Pompa wielostopniowa

Pompa wielostopniowa jest niezbędna, gdy potrzebne jest wysokie ciśnienie. Składa się z kilku zespołów wirnik/dyfuzor. Dzięki zastosowanej technologii jest cicha i wydajna.

Cal

Wartość cala, anglosaskiej jednostki miary, wynosi 25,4 mm.

Ciśnienie

Ciśnienie to siła wywierana przez wodę na jednostkę powierzchni. Mierzy się je w barach lub kilopaskalach (1 bar = 100 kPa). W dobrze wyregulowanym systemie nawadniania ciśnienie powinno być odpowiednio ustawione – ani za wysokie, ani za niskie.

Ciśnienie robocze

Ciśnienie robocze odpowiada normalnemu ciśnieniu pracy instalacji nawadniającej.

Presostat

Presostat to urządzenie wykrywające przekroczenie wcześniej ustalonej wartości ciśnienia wody. Automatyzuje instalację wodną, sterując włączaniem i wyłączaniem pompy.

Programator

Programator jest organem pamięci i sterowania całego systemu automatycznego nawadniania. Wyposażony jest w zegar i umożliwia automatyczne uruchamianie elektrozaworów za pomocą impulsu elektrycznego. Poszczególne obwody są ustawione tak, by działać niezależnie. Zasilany napięciem 230 V, dzięki transformatorowi 24 V uruchamia elektrozawory prądem przemiennym. W razie przerwy w zasilaniu przewidziano zapasową baterię 9 V.

Programator na kran

Programator na kran automatyzuje system nawadniania. Jego zaawansowane funkcje pozwalają zaprogramować bardzo różnorodne cykle podlewania.

Psi (amerykańska jednostka ciśnienia)

Jednostka ciśnienia psi oznacza “funt na cal kwadratowy” (pound per square inch), czyli 0,068 bara.

Złączki zaciskowe

Złączki zaciskowe służą do ręcznego łączenia węży zasilających poprzez proste dokręcenie, bez użycia narzędzi.

Reduktor ciśnienia

Reduktor ciśnienia to urządzenie utrzymujące zadane ciśnienie na wyjściu, niższe lub równe ciśnieniu wejściowemu. Może być regulowany lub stały.

Zbiornik membranowy (hydrofor)

Zbiornik membranowy to zbiornik stalowy lub ze stali nierdzewnej wyposażony w gumową membranę zwaną pęcherzem, spełniającą normy do kontaktu z żywnością. Woda nie ma bezpośredniego kontaktu ze ścianką zbiornika. Zasilany pompą naziemną lub głębinową, umożliwia magazynowanie wody w membranie, co ogranicza częste włączanie się pompy powodujące jej przegrzewanie. Ciśnienie wody utrzymywane jest na stałym poziomie.

Instalacja nawadniająca

Termin “instalacja nawadniająca” oznacza cały zespół systemów dostarczających wodę bez udziału człowieka – zraszaczy lub kropelkowego nawadniania – podłączonych do tego samego elektrozaworu.

Zbiornik wody

Powszechnie stosowany w automatyce stacji pompowych, zbiornik magazynujący wodę reguluje ciśnienie w instalacji i zapobiega zbyt częstemu uruchamianiu pompy przy małym zapotrzebowaniu na wodę. Wyposażony w presostat, pozwala zautomatyzować instalację wodną, sterując włączaniem i wyłączaniem pompy.

Zbiornik ocynkowany lub ze stali nierdzewnej

Zbiorniki ocynkowane oraz zbiorniki stalowe lub ze stali nierdzewnej do dystrybucji wody pod ciśnieniem przeznaczone są do użytku domowego, rolniczego i przemysłowego. Brak membrany wewnątrz zbiornika sprawia, że woda naturalnie sprężą powietrze w górnej części zbiornika w miarę wzrostu poziomu wody. Zaleca się zainstalowanie zaworu bezpieczeństwa ustawionego na maksymalne ciśnienie robocze instalacji.

Zabezpieczenie przed brakiem wody automatycznie zatrzymuje pompę w przypadku braku wody do pompowania, chroniąc w ten sposób pompę do nawadniania lub pompę głębinową przed uszkodzeniem.

Solenoid

Solenoid to urządzenie złożone z przewodu elektrycznego równomiernie nawiniętego na cylindrze, wytwarzające pole magnetyczne wzdłuż osi po przepuszczeniu prądu elektrycznego. Wbudowany w elektrozawór, pozwala sterować przepływem wody.

Solenoid impulsowy

Solenoid impulsowy, stosowany z programatorem bateryjnym, dostarcza impuls 9 V do otwarcia elektrozaworu i kolejny do jego zamknięcia. Nie zużywa energii podczas pracy elektrozaworu.

Czujnik przepływu

Czujnik przepływu został zaprojektowany, aby wykrywać sytuacje, w których przepływ wody w systemie jest nienormalnie wysoki, i korygować je.

Czujnik deszczu

Dzięki przewodowemu połączeniu z programatorem czujnik deszczu umożliwia automatyczne zatrzymanie nawadniania już przy pierwszych kroplach deszczu.

Stacja / Sekcja

To wyjście programatora sterujące pracą zdalnie sterowanego elektrozaworu odpowiadającego konkretnej strefie nawadnianej.

Pompa podwyższająca ciśnienie (hydrofor)

Pompa podwyższająca ciśnienie to pompa samozasysająca stosowana do zwiększania lub utrzymywania ciśnienia wody w instalacji wodnej.

Nadciśnienie

Nadciśnienie to ciśnienie, którego wartość przekracza normalnie dopuszczalne ciśnienie lub ciśnienie referencyjne w instalacji hydraulicznej.

System nawadniania zintegrowany

Nawadnianie zintegrowane lub podziemne to stały system podziemny oparty na sieci rur podłączonych do kranu lub elektrozaworów, wyposażony w wysuwane zraszacze.

System nawadniania

System nawadniania umożliwia dostarczanie wody roślinom różnymi metodami. Niezależnie od tego, czy jest ręczny, zintegrowany czy automatyczny, wymaga zestawu urządzeń zapewniających doprowadzenie i rozprowadzenie wody (węże, pompy, programatory, kroplowniki itp.).

Rurka rozprowadzająca

Ten model rurki o małej średnicy, zazwyczaj między 4 a 6 mm, stosowany jest do urządzeń o bardzo niskim przepływie (zraszacz lub kroplownik).

Turbina

Turbina wyposaża wydajne zraszacze. Pojedynczy strumień obracając się zamiata określoną powierzchnię, a w zależności od ciśnienia w instalacji zasięg nawadniania wynosi od 4,5 m do 15 m. Obrót wywoływany jest przepływem wody przez mechanizm turbinowy.

Dysza zraszająca (tuyère)

Dysza zraszająca to zraszacz o stałym strumieniu, którego zasięg podlewania mgiełką mieści się między 2 a 5 metrów. Korpus dyszy jest zakopany, z częścią teleskopową wysuwającą się z ziemi oraz dyszą wylotową. Łatwo regulowana za pomocą śruby, obejmuje zasięg podlewania od 5° do 360°. 

Zawór kulowy

Zawór kulowy wyposażony jest w kulę z otworem o średnicy identycznej jak otwór zaworu. To zawór odcinający, którym można szybko manewrować, by przerwać przepływ wody w danej części instalacji.

Zawór spustowy

Zawór spustowy zatrzymuje przepływ wody i umożliwia opróżnienie instalacji nawadniającej przed zimą.

Zawór ręczny

Zawór ręczny składa się z dwóch dróg umożliwiających otwieranie lub zamykanie obwodu nawadniania.

Śruba odpowietrzająca

W elektrozaworze śruba odpowietrzająca umożliwia ręczne otwarcie lub zamknięcie zaworu.